فهم دقیق منافع ملی، از الزامات عبور موفق از دوره پساجنگ است

به گزارش خبرگزاری صداو سیما ، سید مهدی ابطحی امروز در آیین رونمایی از مجموعه کتاب 12 جلدی «تجربه های جهانی بازسازی پساجنگ» در موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی ، با قدردانی از 25 نفر از دست اندرکاران تولید این مجموعه گفت : من همیشه به این موضوع فکر می کردم که چگونه در اروپا پس از جنگ جهانی دوم، با وجود اینکه تمام اروپا از جنگ آسیب دیده بود، این قاره توانست به سرعت مسیر رشد و بازسازی را طی کند.

معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری افزود: در آن دوران حتی کشورهای پیروز و متحدان نیز با آثار و پیامدهای جنگ مواجه بودند ، اما اروپای آسیب دیده از جنگ جهانی دوم، با وجود همه خسارت ها و آثار اقتصادی و اجتماعی پس از جنگ، توانست به رشد فوق العاده ای دست پیدا کند.

وی گفت : نگرش سیستمی در همین سال ها متولد شد، رشد مهندسی صنایع در همین دوره شکل گرفت و مفهوم توسعه متوازن مورد توجه قرار گرفت. این پرسش مطرح است که انسان و جامعه اروپایی چگونه توانستند با چنین سرعتی بازگردند، خود را بازآفرینی کنند و مسیر نوسازی را در پیش بگیرند.

ابطحی افزود : در مقابل، در برخی کشورها، همان طور که در گزارش های مربوط به بازسازی در جهان اسلام و همچنین مطالب مربوط به بازسازی کشورهای جنگ زده از جمله افغانستان و فلسطین مطرح شده است، شاهد هستیم که کشورها پس از جنگ دچار فساد و تباهی شدند، ساختارهای اجتماعی آنها فرو ریخت و فساد سیستماتیک شکل گرفت.

وی گفت: پرسش این است که چرا در برخی کشورها، با شکل گیری دیدگاه های نو، بازسازی و بازگشت به مسیر توسعه با سرعت اتفاق افتاد، اما در برخی کشورهای اسلامی پس از جنگ، مشکلات و بحران های جدیدی ایجاد شد.

معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به تجربه لبنان افزود : سال ها قبل، حدود سال 1383، در سفری به لبنان، یکی از دوستان و صاحب نظران این موضوع را مطرح کرد که ما در کشورهای عربی مفهوم «وطن» را از ایران گرفته ایم. او برای اینکه مفهوم وطن را در لبنان بازسازی کند، گفته بود هر لبنانی باید بداند که در برابر اسرائیل قرار دارد.

ابطحی گفت : این موضوع برای من این پرسش را ایجاد کرد که آیا در ایران نیز یک مفهوم گمشده داریم که باید به آن توجه کنیم؟ ما پس از جنگ، یعنی پس از جنگ تحمیلی و دفاع مقدس، به خوبی پیش رفتیم، اما در ادامه چه اتفاقی افتاد؟

وی افزود: در دوران جنگ، وزارتخانه ها و دستگاه های مختلف، از جمله بخش های مرتبط با مسائل اقتصادی، درگیر تأمین نیازهای جنگ بودند و پس از جنگ نیز بخشی از این مجموعه ها وارد فعالیت های اقتصادی شدند و به بازیگران اقتصادی تبدیل شدند؛ به گونه ای که دولت را با چالش هایی مواجه کردند.

معاون پژوهشی وزارت علوم گفت: هنوز هم آثار و تبعات این روند و شکل گیری سرمایه دارهایی که در برخی موارد ساختار اجتماعی را دچار تغییر کردند، وجود دارد. ما بعد از جنگ، فعالانه بازسازی کردیم، خطوط تولید را انتقال دادیم و در دل این روند، اتفاقات زیادی شکل گرفت.

ابطحی افزود: دولت های مختلفی که پس از جنگ روی کار آمدند، تا چه اندازه توانستند به این زخم ها بپردازند و چه میزان به مسائل اساسی کشور توجه کردند؟ به نظر من، یکی از مفاهیمی که در این مسیر گم کرده بودیم، «منافع ملی» بود؛ مفهومی که می گوید ایران باید بر هر چیز دیگری مقدم باشد؛ نه من، نه گروه من و نه صرفاً اقتصاد من، بلکه منافع ایران و کشور باید در اولویت قرار گیرد.

معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به نقش موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گفت: شاید در دوره پس از جنگ، کشور دوباره دچار کشمکش های سیاسی، جنگ احزاب و برخی درگیری ها و منازعات شد و این وضعیت اجازه نداد به طور دقیق به مسائل و زخم های باقی مانده از جنگ پرداخته شود.

ابطحی افزود: اینکه این موسسه امروز به موضوع بازسازی پساجنگ پرداخته است، از نظر من بسیار ارزشمند است؛ زیرا این موضوع را از منظر مهندسی و از بیرون مورد بررسی قرار می دهد و می تواند به فهم دقیق تر تجربه های کشورهای مختلف کمک کند.

وی با قدردانی از دست اندرکاران مجموعه 12 جلدی «تجربه های جهانی بازسازی پساجنگ» گفت : رونمایی از این مجموعه ارزشمند، برای کشوری که آسیب های مختلفی دیده و همچنان با مسائل ناشی از آن مواجه است، اهمیت زیادی دارد و می تواند زمینه ای برای بررسی و شناخت بهتر تجربه های بازسازی در جهان و استفاده از این تجربه ها برای ایران فراهم کند.